Ngày 7/3/2025, Hội Kiến trúc sư Việt Nam triển khai cuộc thi thiết kế nhà ở xã hội theo chỉ đạo Thủ tướng Chính phủ, đánh dấu bước ngoặt trong xu hướng quy hoạch kiến trúc bền vững tại Việt Nam. Cuộc thi hướng đến mục tiêu 1 triệu căn hộ đến 2030, với trọng tâm là giải pháp công nghiệp hóa, tiết kiệm chi phí và rút ngắn thời gian thi công.
Bối cảnh triển khai: Từ chỉ đạo đến hành động
Chiều 6/3/2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc về thúc đẩy nhà ở xã hội, giao Hội Kiến trúc sư Việt Nam phát động cuộc thi thiết kế kiến trúc nhà ở xã hội toàn quốc. Thời hạn hoàn thành: 30/4/2025, thể hiện tính cấp bách trong xu hướng quy hoạch kiến trúc bền vững đô thị Việt Nam.
Theo Bộ Xây dựng, từ 2021 đến nay, cả nước triển khai 655 dự án nhà ở xã hội với 593.428 căn, nhưng chỉ 103 dự án hoàn thành (66.755 căn). Khoảng cách giữa mục tiêu và thực tế cho thấy nhu cầu cấp thiết về thiết kế điển hình, khả thi và có thể nhân rộng.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc về thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội*Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc về thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội*
Ba trụ cột của cuộc thi
1. Thiết kế điển hình ứng dụng TOD
Cuộc thi tìm kiếm mẫu thiết kế áp dụng rộng rãi tại đô thị lớn và đô thị nén, gắn với giao thông công cộng (TOD — Transit Oriented Development). Theo tiêu chuẩn TOD quốc tế, khu nhà ở cần nằm trong bán kính 500m từ trạm giao thông công cộng, đảm bảo walkability score tối thiểu 70/100.
Tại Hà Nội, mật độ dân số trung bình đạt 2.398 người/km² (2024), trong khi hệ số phủ xanh chỉ khoảng 2,1m²/người — thấp hơn nhiều so với khuyến nghị 9m²/người của WHO. Xu hướng quy hoạch kiến trúc bền vững trong cuộc thi yêu cầu tích hợp không gian xanh, mái xanh (green roof) và vườn tường để cải thiện chỉ số livability.
2. Công nghiệp hóa và module hóa
TS. Trần Bá Việt — Phó Chủ tích Hội Bê tông Việt Nam nhấn mạnh ba yếu tố: công nghiệp hóa, điển hình hóa và module hóa. Giải pháp ưu tiên module dạng tấm thay vì module không gian, giảm khó khăn vận chuyển và lắp ráp.
Theo ALP LIXIL 2023-2024 với chủ đề “Trẻ hóa đô thị”, 12 giải pháp tái thiết không gian đô thị đề xuất ứng dụng passive house và sinh khí hậu học kiến trúc (bioclimatic design) để giảm 30-40% năng lượng vận hành.
Cuộc họp triển khai cuộc thi thiết kế nhà ở xã hội*Cuộc họp triển khai cuộc thi thiết kế nhà ở xã hội tại Hội Kiến trúc sư Việt Nam*
3. Bền vững và thích ứng khí hậu
KTS. Đặng Kim Khôi — Phó Chủ tích Hội KTS Việt Nam đề xuất bốn yêu cầu: (1) Tối ưu giá thành, (2) Công nghiệp hóa, (3) Thi công nhanh, (4) Giải pháp xanh và thiết kế thụ động. Xu hướng quy hoạch kiến trúc bền vững hướng đến net-zero carbon, ứng dụng biophilic design và tiện nghi nhiệt (UTCI — Universal Thermal Climate Index) phù hợp khí hậu nhiệt đới.
TS. KTS. Phan Đăng Sơn chia sẻ tại cuộc họp*TS. KTS. Phan Đăng Sơn — Chủ tịch Hội KTS Việt Nam chia sẻ tại cuộc họp*
Đối tượng và tiêu chí tham gia
Cuộc thi mở rộng cho bốn nhóm: kiến trúc sư, nhà phát triển dự án, nhà thầu thi công và nhà sản xuất vật liệu. Sự kết hợp này đảm báo tính khả thi cao, từ thiết kế đến triển khai.
KTS. Nguyễn Văn Hải — Chủ tịch Hội KTS Hà Nội nhấn mạnh tiêu chuẩn độc lập – khép kín, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt trong bối cảnh đô thị hiện đại. Diện tích căn hộ cần tương đương nhà thương mại cơ trung bình, đảm bảo FAR (Floor Area Ratio) hợp lý và mật độ xây dựng không vượt 35%.
KTS. Vũ Văn Dũng — Phó Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng và doanh trại, Chủ tịch Chi hội Kiến trúc sư Bộ Công an*KTS. Vũ Văn Dũng đề xuất xây dựng đề bài thiết kế mở*
Giải pháp từ thực tiễn ALP LIXIL
Chương trình ALP LIXIL 2021-2024 đã đề xuất nhiều giải pháp xu hướng quy hoạch kiến trúc bền vững cho Việt Nam:
- Mixed-use development: Kết hợp nhà ở, thương mại và dịch vụ trong cùng khu vực, tăng walkability và giảm phụ thuộc phương tiện cá nhân
- Mảng xanh đô thị: Tích hợp vườn tường, mái xanh và hệ thống tưới tự động, nâng hệ số phủ xanh lên 5-7m²/người
- Kiến trúc nhà ống hiện đại: Tối ưu thông gió tự nhiên, giảm 25-30% chi phí làm mát so với thiết kế thông thường
TS. Trần Bá Việt chia sẻ từ góc độ vật liệu và kỹ thuật*TS. Trần Bá Việt chia sẻ từ góc độ vật liệu và kỹ thuật*
Xu hướng toàn cầu và bài học cho Việt Nam
Theo UN-Habitat, xu hướng quy hoạch kiến trúc bền vững toàn cầu 2026 tập trung vào:
- Smart city integration: Ứng dụng IoT để quản lý năng lượng, nước và chất lượng không khí
- Circular economy: Tái sử dụng vật liệu xây dựng, giảm 40-50% chất thải
- Community-centric design: Ưu tiên không gian cộng đồng, tăng tương tác xã hội
Singapore đạt hệ số phủ xanh 66m²/người (2025) nhờ chính sách “City in a Garden”. Việt Nam có thể học hỏi mô hình này, kết hợp với đặc trưng khí hậu nhiệt đới và di sản kiến trúc nhà vườn truyền thống.
Một góc khu nhà ở xã hội Đặng Xá (Hà Nội)*Một góc khu nhà ở xã hội Đặng Xá (Hà Nội)*
Thách thức và cơ hội
KTS. Hoàng Thúc Hào — Phó Chủ tịch Hội KTS Việt Nam đề xuất huy động chủ đầu tư, nhà tư vấn có sẵn công trình thực tiễn, chỉnh sửa hoàn thiện từ kinh nghiệm thực tế. Cách tiếp cận này rút ngắn thời gian nghiên cứu, tăng tính ứng dụng.
Thách thức lớn nhất: cân bằng giữa giá thành (phù hợp thu nhập thấp), chất lượng (đạt tiêu chuẩn nhà thương mại) và tốc độ (hoàn thành 1 triệu căn đến 2030). Giải pháp module hóa và công nghiệp hóa là chìa khóa, nhưng cần đầu tư ban đầu lớn vào nhà máy sản xuất và đào tạo nhân lực.
Cuộc thi thiết kế nhà ở xã hội 2026 không chỉ tìm kiếm giải pháp kỹ thuật mà còn định hình xu hướng quy hoạch kiến trúc bền vững cho Việt Nam trong thập kỷ tới. Với sự tham gia của chuyên gia, doanh nghiệp và hỗ trợ từ Chính phủ, cuộc thi kỳ vọng mang đến đột phá cho 1 triệu gia đình thu nhập thấp, góp phần xây dựng đô thị xanh, thông minh và bền vững.
An Du – TCKT.VN
Để đăng ký nhận thông tin về Cuộc thi, vui lòng nhập thông tin tại biểu mẫu tại link này
Ngày cập nhật gần nhất Tháng 3 14, 2026 by alplixil
