Ngày 5/11/2025 tại Hà Nội, chuyên đề nâng cấp đô thị bền vững đã trở thành trọng tâm của Diễn đàn Phát triển bền vững Đô thị Việt Nam 2025, do Bộ Xây dựng phối hợp với Ban Chính sách chiến lược Trung ương tổ chức. Sự kiện quy tụ hơn 500 đại biểu từ các bộ, ngành, địa phương, tổ chức quốc tế và chuyên gia quy hoạch, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong hành trình hiện đại hóa hệ thống đô thị Việt Nam.
Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn phát biểu khai mạc Diễn đàn*Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn khai mạc Diễn đàn Phát triển bền vững Đô thị 2025*
Bối cảnh chuyển đổi: Năm 2025 và mô hình quản trị mới
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn nhấn mạnh năm 2025 đánh dấu giai đoạn đổi mới toàn diện với triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đây là bước ngoặt lớn trong quản trị và chuyên đề nâng cấp đô thị bền vững, tạo nền tảng cho phát triển đô thị hiện đại. Đồng thời, năm 2025 cũng tròn 10 năm kể từ cam kết thực hiện Mục tiêu số 11 về phát triển đô thị bền vững trong 17 Mục tiêu Phát triển bền vững của Liên hợp quốc (SDGs).
Hệ thống đô thị Việt Nam hiện có 862 đô thị (theo số liệu Bộ Xây dựng 2024), đóng góp khoảng 75% GDP quốc gia. Tuy nhiên, mật độ dân số đô thị trung bình đạt 8.500-12.000 người/km² tại các thành phố lớn, cao hơn nhiều so với khuyến nghị của UN-Habitat (6.000-8.000 người/km²), đặt ra thách thức về hạ tầng và chất lượng sống.
Ba trụ cột chiến lược phát triển đô thị 2026-2030
1. Đổi mới sáng tạo: Động lực chuyển đổi số đô thị
Chuyên đề nâng cấp đô thị bền vững trong kỷ nguyên số tập trung vào ứng dụng IoT, AI, Big Data và Digital Twin. Đà Nẵng đã triển khai hệ thống giám sát đô thị thông minh với 2.000+ camera AI, giảm 35% thời gian xử lý sự cố hạ tầng. Bình Dương xây dựng nền tảng dữ liệu đô thị tích hợp, kết nối 18 sở ngành, rút ngắn 40% thời gian giải quyết thủ tục hành chính.
Diễn đàn đề xuất xây dựng Bộ tiêu chí đô thị thông minh quốc gia, bao gồm: chỉ số kết nối số (Digital Connectivity Index), tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến mức độ 4 (≥80%), và hệ số ứng dụng AI trong quản lý đô thị. Mục tiêu đến 2030, 100% đô thị loại I có nền tảng dữ liệu liên thông.
Phó Trưởng Ban Chính sách chiến lược Trung ương Nguyễn Duy Hưng phát biểu tại Diễn đàn*Phó Trưởng Ban Chính sách chiến lược Trung ương nhấn mạnh tầm quan trọng của quản trị hiện đại*
2. Tăng trưởng xanh: Ứng phó biến đổi khí hậu
Không gian xanh đô thị Việt Nam hiện đạt trung bình 2,1 m²/người tại Hà Nội và 3,8 m²/người tại TP.HCM, thấp hơn đáng kể so với khuyến nghị WHO (9 m²/người). Chuyên đề nâng cấp đô thị bền vững đặt mục tiêu nâng hệ số phủ xanh lên 6 m²/người vào 2030 thông qua phát triển công viên túi (pocket park), vườn tường và mái xanh.
Các đô thị ven biển như Đà Nẵng, Nha Trang đối mặt nguy cơ ngập úng do nước biển dâng 20-30 cm vào 2050 (theo IPCC). Diễn đàn nhấn mạnh cần tích hợp giải pháp dựa trên tự nhiên (Nature-based Solutions): hệ thống thoát nước bền vững (SuDS), vườn mưa (rain garden), và hành lang sinh thái ven sông.
Cần Thơ triển khai dự án “Thành phố Bọt biển” (Sponge City) với 15 km kênh rạch cải tạo, tăng 25% khả năng thoát nước tự nhiên. Mô hình này sẽ được nhân rộng tại 10 đô thị đồng bằng sông Cửu Long đến 2028.
Đại sứ Thụy Sĩ Thomas Gass phát biểu tại Diễn đàn*Đại sứ Thụy Sĩ Thomas Gass khẳng định vai trò của quản trị hiệu quả trong phát triển đô thị*
3. Quy hoạch và quản trị hiện đại: Nền tảng phát triển bao trùm
Phó Trưởng Ban Chính sách chiến lược Trung ương Nguyễn Duy Hưng nhấn mạnh chuyên đề nâng cấp đô thị bền vững phải gắn với hoàn thiện thể chế, đặc biệt Luật Quy hoạch 2017 và Luật Đất đai 2024. Cần xây dựng hệ thống tiêu chuẩn đô thị thông minh phù hợp mô hình chính quyền 2 cấp, đảm bảo tính liên thông và hiệu quả.
Walkability score (chỉ số khả năng đi bộ) tại các đô thị Việt Nam hiện dao động 35-50/100, thấp hơn Singapore (78/100) và Seoul (72/100). Diễn đàn đề xuất phát triển hệ thống giao thông công cộng định hướng phát triển (TOD) với bán kính phục vụ 500m quanh các trạm, tăng mixed-use development (phát triển hỗn hợp) để giảm nhu cầu di chuyển.
Về nhà ở xã hội, Việt Nam cần 1,2 triệu căn giai đoạn 2026-2030 (theo Bộ Xây dựng). Chuyên đề nâng cấp đô thị bền vững ưu tiên phát triển nhà ở công nhân gần khu công nghiệp, đảm bảo tiếp cận dịch vụ y tế, giáo dục trong bán kính 1,5 km.
Bà Mariam J. Sherman – Giám đốc Quốc gia WB phát biểu tại Diễn đàn*Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới cam kết đồng hành với Việt Nam trong chuyển đổi xanh*
Cam kết hợp tác quốc tế và nguồn lực tài chính
Đại sứ Thụy Sĩ Thomas Gass khẳng định quản trị hiệu quả là nền tảng của chuyên đề nâng cấp đô thị bền vững. Thụy Sĩ thông qua SECO sẽ hỗ trợ Việt Nam triển khai 3 dự án quy hoạch tích hợp tại Huế, Đà Nẵng và Cần Thơ, tổng vốn 25 triệu CHF giai đoạn 2026-2030.
Bà Mariam J. Sherman, Giám đốc Quốc gia WB, nhấn mạnh Việt Nam cần huy động 8-10 tỷ USD/năm cho hạ tầng đô thị bền vững đến 2030. WB cam kết hỗ trợ 2 tỷ USD thông qua các chương trình: Phát triển đô thị bền vững (VUUP), Tài chính khí hậu đô thị, và Chuyển đổi xanh hạ tầng.
UN-Habitat sẽ triển khai chương trình “Đô thị Bao trùm 2026-2030” tại 15 đô thị Việt Nam, tập trung nâng cao livability index (chỉ số đáng sống) thông qua cải thiện không gian công cộng, tăng cường an toàn giao thông và phát triển kinh tế địa phương.
Toàn cảnh Diễn đàn*Hơn 500 đại biểu tham dự Diễn đàn Phát triển bền vững Đô thị Việt Nam 2025*
Năm nhóm nhiệm vụ trọng tâm 2026-2030
Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn tổng kết Diễn đàn với 37 tham luận và 22 bài trình bày, đề xuất 5 nhóm nhiệm vụ:
Hoàn thiện thể chế: Rà soát, sửa đổi 12 nghị định liên quan quy hoạch, xây dựng; ban hành Thông tư hướng dẫn tiêu chuẩn đô thị thông minh; hoàn thiện khung pháp lý về tài chính đô thị và trái phiếu xanh.
Điều chỉnh quy hoạch: Rà soát quy hoạch 862 đô thị, tích hợp yếu tố khí hậu, tăng hệ số sử dụng đất (FAR) tại khu vực TOD, dành 15-20% diện tích cho không gian xanh và công cộng.
Nền tảng dữ liệu quốc gia: Xây dựng Cơ sở dữ liệu đô thị quốc gia tích hợp 5 lớp thông tin (quy hoạch, hạ tầng, môi trường, xã hội, kinh tế), kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Hệ thống thông tin đất đai.
Đô thị xanh và thông minh: Triển khai 50 dự án đô thị xanh, 20 dự án đô thị thông minh; phát triển 100 km hành lang xanh đô thị; lắp đặt 10.000 cảm biến IoT giám sát môi trường.
Nguồn nhân lực: Đào tạo 5.000 cán bộ quy hoạch, quản lý đô thị; hợp tác 10 trường đại học quốc tế về chương trình đào tạo đô thị học; xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo với 20 trung tâm nghiên cứu và phát triển đô thị.
Tầm nhìn 2030: Hệ thống đô thị thông minh, xanh và bao trùm
Chuyên đề nâng cấp đô thị bền vững không chỉ là khẩu hiệu mà là lộ trình hành động cụ thể. Với sự phối hợp chặt chẽ giữa Chính phủ, địa phương, doanh nghiệp và đối tác quốc tế, Việt Nam hướng tới xây dựng hệ thống đô thị đạt các chỉ số: 80% dân số đô thị tiếp cận giao thông công cộng trong bán kính 500m, 6 m² không gian xanh/người, 70% tỷ lệ tái chế chất thải rắn, và giảm 30% phát thải khí nhà kính so với kịch bản thông thường.
Diễn đàn 2025 đã khẳng định quyết tâm của Việt Nam trong hành trình chuyển đổi, biến thách thức thành cơ hội, xây dựng các đô thị không chỉ thông minh về công nghệ mà còn bền vững về môi trường và bao trùm về xã hội.
Ngày cập nhật gần nhất Tháng 3 14, 2026 by alplixil
